Канадын Квебек мужид кемп хийх газар хайж, хиймэл дагуулын зураг үзэж байсан сонирхогч одон оронч санамсаргүйгээр 390 сая орчим жилийн настай солирын мөргөлдөөний тогоо илрүүлжээ.

Жоэль Лапуант 2024 онд Квебекийн алслагдсан бүсийн газрын зургийг үзэж байхдаа Марсал нуурын орчимд ер бусын дугуй хэлбэртэй тогтоц байгааг анзаарсан байна. Тэрээр үүнийг мэргэжлийн судлаачдад мэдээлснээр геологичид тус бүсийг нарийвчлан судалж эхэлжээ.

Судалгаагаар уг бүтэц ойролцоогоор 25 км диаметртэй болохыг тогтоосон байна. Хэдэн зуун сая жилийн турш элэгдэл, мөстлөг, ургамлын бүрхэвчид дарагдсан тул газрын гадарга дээрээс тогоо гэдэг нь тодорхой харагддаггүй ч сансрын зургаас цагираг хэлбэр нь ажиглагддаг аж.

Western University-ийн гаригийн геологич Гордон Осински тэргүүтэй баг 2025 онд тус газарт очиж чулуулгийн дээж цуглуулжээ. Судлаачид солирын хүчтэй мөргөлдөөний үед үүсдэг “shatter cone” буюу конус хэлбэрийн онцгой хагарлуудыг илрүүлсэн нь уг байгууламжийг солирын тогоо болохыг батлах гол нотолгооны нэг болсон байна.

Эрдэмтдийн тооцоолсноор мөргөлдөөн ойролцоогоор 390 сая жилийн өмнө, Девоны галавын үед болсон бөгөөд энэ нь үлэг гүрвэлүүд дэлхий дээр бий болохоос 160 сая орчим жилийн өмнөх үе юм.

Тус бүтцийг нутгийн уугуул иргэдийн зөвлөлтэй зөвшилцөн “Uhackatik” хэмээн нэрлэжээ. Судлаачдын үзэж буйгаар ийм хэмжээний солир өнөө үед дэлхийтэй мөргөлдвөл бүс нутгийн хэмжээнд асар их сүйрэл дагуулж, уур амьсгалд ч нөлөөлөх хэмжээний хүчтэй үзэгдэл болох боломжтой аж.

Энгийн нэгэн хиймэл дагуулын зураг дээрх “хачирхалтай тойрог”-оос эхэлсэн ажиглалт ийнхүү дэлхийн хэдэн зуун сая жилийн өмнөх түүхийг ил болгосон байна.