Бизнесийн орчныг хөнгөвчлөх, зөвшөөрлийн шинэчлэлийг эрчимжүүлэхээр тогтлоо

Монгол Улсын Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй “Чөлөөлье” бодлогын хүрээнд төрийн шаардлагагүй зохицуулалт, шат дамжлага, хүнд суртлыг бууруулж, бизнес эрхлэх орчныг хөнгөвчлөх зорилгоор шинэчлэгдсэн Зөвшөөрөл, мэдэгдлийн тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангах Зөвшөөрлийн зөвлөлийн анхны хуралдаан өнөөдөр /2026.09.24/ бүрэн ирцтэй зохион байгуулагдлаа.

Улсын Их Хурал 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдөр Зөвшөөрлийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, “Зөвшөөрөл, мэдэгдлийн тухай хууль”-ийг баталсан. Энэхүү шинэчлэлийн гол зорилго нь зөвшөөрлийн тогтолцоог эрсдэлд суурилсан, ил тод, цахим хэлбэрт шилжүүлж, шаардлагагүй зөвшөөрөл, давхардсан шаардлагыг цөөлөхийн зэрэгцээ иргэн, аж ахуйн нэгжид учирч буй цаг хугацаа, зардал, чирэгдлийг бууруулж, бизнес эрхлэх таатай орчныг бүрдүүлэхэд чиглэж байна.

Шинэ зохицуулалтаар өндөр эрсдэлтэй үйл ажиллагаанд зохих зөвшөөрөл олгож, эрсдэл багатай үйл ажиллагааг мэдэгдлээр эрхлэх боломжийг нэмэгдүүлэн, төрөөс хуульд заагаагүй нэмэлт баримт бичиг, төлбөр, хураамж шаардахгүй байх зарчмыг тодорхой болгосон. Мөн зөвшөөрөл, мэдэгдлийн үйл ажиллагааг нэгдсэн цахим системд шилжүүлж, төрд байгаа мэдээллийг иргэн, бизнес эрхлэгчээс дахин шаардахгүй байх, хүсэлтийн шийдвэрлэлтийг ил тод, хянах боломжтой болгох эрх зүйн үндэс бүрдээд байна.

Зөвлөлийн анхны хуралдааныг Монгол Улсын Тэргүүн Шадар сайд бөгөөд Эдийн засаг, хөгжлийн сайд, Зөвшөөрлийн зөвлөлийн дарга Ж.Энхбаяр нээж, зөвшөөрлийн шинэчлэлийн үр дүнг зөвхөн хууль, системийн өөрчлөлтөөр бус, бизнес эрхлэгчийн төрийн байгууллагаар үйлчлүүлэхэд зарцуулдаг хугацаа, зардал, шат дамжлага, чирэгдэл бодитоор буурсан эсэхээр хэмжих шаардлагатайг онцоллоо. Мөн шаардлагагүй зөвшөөрлийг үе шаттай цөөлөхийн зэрэгцээ өндөр эрсдэлтэй үйл ажиллагаанд тавих төрийн хяналт, хариуцлагыг үр нөлөөтэй хэвээр хадгалах нь шинэ тогтолцооны үндсэн зарчим болохыг тэмдэглэв.

Зөвшөөрлийн зөвлөл нь 11 гишүүнээс бүрдэх бөгөөд Эдийн засаг, хөгжлийн яам, Сангийн яам, Хууль зүй, дотоод хэргийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга нар болон зөвлөлийн бүрэлдэхүүний 50-аас дээш хувь нь мэргэжлийн нэгдсэн холбоо, төрийн бус байгууллагын төлөөллөөс бүрдсэн байна.

Хуралдаанаар Зөвлөлийн ажлын алба, Засгийн газрын хяналт хэрэгжүүлэх газар, Санхүүгийн мэдээллийн технологийн төв УТҮГ-аас хуулийн хэрэгжилтийн хүрээнд хийсэн хяналт-шинжилгээний дүн, мэдээллийн зөрүү, үндэслэлгүй буцаагдсан хүсэлт, зөвшөөрөл, мэдэгдлийн системийн нэвтрүүлэлт болон холбогдох мэдээллийн системүүдийн интеграцийн бодит нөхцөл байдлыг танилцуулж, гишүүдийн асуултад дэлгэрэнгүй мэдээлэл өглөө.

Зөвлөлийн хуралдаанаар зөвшөөрөлтэй холбоотой гомдол, хүсэлтийг хүлээн авч шийдвэрлэх нэгдсэн механизмыг Эдийн засаг, хөгжлийн яамны дэргэдэх “Хөрөнгө оруулагчдын эрх ашгийг хамгаалах төв”-ийг түшиглэн бүрдүүлэх, үндэслэлгүй буцаагдсан хүсэлт болон мэдээллийн зөрчлийг арилгуулах, зөвшөөрөл, мэдэгдлийн системийн нэвтрүүлэлт, байгууллага хоорондын системийн интеграцийг эрчимжүүлэхээр шийдвэрлэлээ. Түүнчлэн системд мэдээллээ бүрэн оруулаагүй, цахим нэвтрүүлэлтийг хангаагүй эрх бүхий этгээдүүдийн хэрэгжилтэд хяналт тавьж, шаардлагатай тохиолдолд хариуцлага тооцох чиглэл өглөө.

Энэ нь “Чөлөөлье” бодлогын хүрээнд төрийн зохицуулалтыг бизнесийн үйл ажиллагаанд саад болгох бус, эрсдэлийг хамгаалсан тодорхой, ойлгомжтой, шуурхай үйлчилгээ болгох шинэ хандлагын бодит хэрэгжилт юм. Тухайлбал, худалдаа, хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээ, зочлох үйлчилгээ, авто үйлчилгээ, чийрэгжүүлэх, бялдаржуулах үйлчилгээ, соёл урлаг, үйлдвэрлэлийн зэрэг 9 нэр төрлийн 83 үйл ажиллагаанд мэдэгдлийн болон цахим зохицуулалтыг хэрэгжүүлж эхэлсэн нь бизнес эрхлэгчдэд зөвшөөрөл хүлээхээс илүүтэйгээр хуульд нийцүүлэн үйл ажиллагаагаа хурдан эхлүүлэх боломжийг нэмэгдүүлж байна.

Цаашид Зөвшөөрлийн зөвлөл нь зөвшөөрөл бүр үнэхээр шаардлагатай эсэх, тухайн зохицуулалт ямар эрсдэлийг хамгаалж байгаа болон бизнесийн орчинд ямар дарамт үүсгэж байгаад тогтмол үнэлгээ хийж, шаардлагагүй зөвшөөрлийг цөөлөх, ангиллыг өөрчлөх, илүү хялбар зохицуулалтад шилжүүлэх асуудлыг авч үзэн ажиллана. Зөвшөөрлийн шинэчлэлийн эцсийн үр дүн нь төр хэдэн зөвшөөрөл олгосноор бус, бизнес эрхлэгч хэдэн шат дамжлагаас чөлөөлөгдөж, хэдий хэмжээний цаг хугацаа, зардлыг хэмнэж, төрийн үйлчилгээг хэр хурдан, ойлгомжтой авч чадаж байгаагаар хэмжигдэх юм.